Naar de hoofdinhoud

Onderzoek leiderschap

Onderzoek naar leiderschap bij productiemanagers

Kwalitatief onderzoek naar het leiderschapsgedrag en de effectiviteit van productiemanagers en operationeel managers in de dagelijkse praktijk.

laatst nagekeken op 8 september 2026

In het kort

Het onderzoek toont aan dat productiemanagers door een gebrek aan training vaak leiderschap verwarren met operationele managementtechnieken. Hierdoor vallen zij terug op onbewuste patronen en geven zij te weinig richting aan hun teams. Het bewust variëren en toepassen van verschillende leiderschapsstijlen vraagt om gerichte training en feedback in de praktijk.

Leiderschap in de praktijk onderzocht

Onderzoek naar de effectiviteit van leiderschap in de dagelijkse praktijk

Dit onderzoek is gericht op de effectiviteit van leiderschap in een productieomgeving. Er is onderzoek gedaan naar de leiderschapsstijlen van productiemanagers en operationeel managers. We hebben specifiek onderzoek gedaan naar leiderschap in de productie, omdat die omgeving heel dynamisch is. Een productieomgeving is complex en er zijn talloze stakeholders betrokken. Lees hieronder de uitkomsten van het onderzoek.

Leiderschapsstijl van managers

Dit onderzoek geeft antwoord op de vraag hoe managers hun leiderschapsrol nemen en succesvol zijn.

Ethnographic research is onderzoek naar de dagelijkse praktijk van een manager

Dit onderzoek is gericht op de manier van leiding geven in de praktijk. Er is in beeld gebracht wat managers doen, niet doen, uitspreken, niet uitspreken, waar ze druk mee zijn. Het gedrag als leider wordt in beeld gebracht, zoals dat ook wordt gezien door de ogen van de medewerkers aan wie ze leiding geven. Dit heet ethnographic research of kwalitatief onderzoek. Er wordt een foto gemaakt en ingezoomd op effectiviteit.

Leiderschapstheorieën zijn gebruikt als referentie en vergeleken met de praktijk

Het waargenomen gedrag is vergeleken met de bestaande theorieën over leiderschap. Deze vormen het referentiekader. Er is geen oordeel gevormd over welke theorie of methode het beste is, of het meest geschikt voor een situatie. Het doel is te onderzoeken of de betreffende leider zelf een leiderschapsmethode of leiderschapsstijl kiest, die hij of zij geschikt vindt en die vervolgens ook toepast.

De productiemanagers die aan het onderzoek meededen zijn zonder uitzondering aardig, gemotiveerd en ze houden van hun werk. Echter, ze zijn door hun werkgevers niet goed voorbereid op de functie en nauwelijks getraind in de uitvoering van leiderschap.

Salwa Elmasry, onderzoeker en trainer in leiderschap

1. Leiderschap vraagt training

Leiderschap is voor een groot deel te leren. Managers kunnen een factor 10 groeien in leiderschap via training en opvolging van die training met feedback in de praktijk voor verbetering. Het onderzoek laat zien dat door gebrek aan training belangrijke stijlen niet worden eigen gemaakt en daardoor niet worden uitgevoerd. Die stijlen zijn hard nodig, omdat productiemanagers de hele dag hun team aansturen. Dat gaat van planningsmeetings tot value stream mapping en van functioneringsgesprekken tot 5S. Ze moeten ieder moment het juiste doen en daarom leiderschapsstijlen vaardig zijn.

2. De leiderschapsstijl aanpassen

Een van de opvallende conclusies uit het onderzoek is, dat managers het moeilijk vinden hun leiderschapsstijl aan te passen aan een situatie. De uitvoering van de theorie van Hersey en Blanchard over situationeel leiderschap blijkt in de praktijk niet zo eenvoudig. Managers volgen bij voorkeur hun eigen patronen of competenties en schakelen niet makkelijk van de ene situatie naar de andere. Ook niet als de eigen voorkeuren niet effectief blijken. De wisseling van leiderschapsstijlen is met training en coachen in de praktijk goed te ontwikkelen.

3. Management en leiderschap ontwarren

Een andere uitkomst is de verwarring tussen en de vermenging van management en leiderschap. Management is een set technieken, zoals de uitvoering van een Gemba Walk, een Dagstart of 5S. Deze instrumenten zijn bedoeld voor de verbetering van processen en staan apart van leiderschap. Leiderschap is natuurlijk nodig om ze uit te voeren, maar zijn niet de vervulling van leiderschap. Uit het onderzoek blijkt dat managers dit verwarren. Mede door het tekort aan trainingen vullen managers voor zichzelf in dat leiderschap gelijk staat aan de uitvoering van bijvoorbeeld een procedure.

4. Leiders geven de richting aan

Het blijkt dat managers beperkt richting geven aan hun teams. Leiders zijn hoofdzakelijk bezig met de dagelijkse gang van zaken, zoals de planning en problem solving. Hierdoor is weinig tijd beschikbaar is voor uitleg over de richting, vernieuwingen of nieuwe eisen. Managers zijn ook maar beperkt bezig hun teams voor te bereiden om aankomende, veranderende omstandigheden of ambities van de organisatie. Ook dit is een leiderschapsonderwerp dat prima getraind kan worden, maar wegvalt als de dagelijkse drukte en persoonlijke voorkeuren de overhand krijgen.

5. Beperkte effectiviteit van leiders

Last but not least blijkt dat de effectiviteit van leiders laag is, met name doordat ze zich laten leiden door onbewuste patronen. De theoretische kennis over leiderschap is beperkt en dat helpt niet om het eigen gedrag ergens aan te spiegelen. Het gevolg is dat managers doen wat vertrouwd voelt en wat ze gewend zijn. Dat is precies niet wat van een leider wordt verwacht. De manager loopt voorop en maakt bewuste keuzes in de communicatie en besluitvorming per situatie. Leiderschap is de strategie ontwikkelen, uitwerken en uitlopen. Dat kan niet onbewust.

Leiderschap is het cruciale ingredient voor succes van een organisatie. Het geeft richting, rust, samenwerking en zorgt er voor dat uitdagingen worden aangegaan. Niets in de ontwikkeling van een organisatie is makkelijk. Daarom zijn leiders nodig die mensen kunnen vertrouwen bij iedere stap voorwaarts die wordt gezet. Als je hulp zoekt in de ontwikkeling van leiderschap kan je het volgende doen:

  1. Doe mee aan één van de trainingen leiderschap. Je kunt je individueel inschrijven, of incompany met je team.
  2. Voer dit onderzoek intern uit. We onderzoeken dan de effectiviteit van leiderschap van jouw team.
  3. Onderzoek de onderwerpen waar de leiders van jouw organisatie mee bezig zijn.

Salwa Elmasry, onderzoeker in leiderschap

Bel voor vragen 088 33 666 66 of mail naar info@patagonia-bv.com

Uitkomsten van het onderzoek:

  • Leiderschap en management worden verward
  • Meer training in leiderschap nodig
  • De leiderschapsstijl variëren is moeilijk
  • Onbewuste patronen overheersen
  • Leiders geven te weinig de richting aan

Salwa Elmasry, onderzoeker en trainer in leiderschap

Vraag direct het onderzoeksrapport aan

Vraag hier het benchmark rapport aan

Veelgestelde vragen

Wat mensen hier vaak vragen

Hoe is het onderzoek naar het leiderschap uitgevoerd?

Het onderzoek is uitgevoerd via kwalitatief etnografisch onderzoek. Daarbij is in de dagelijkse praktijk gekeken naar wat managers doen, niet doen, uitspreken en waar zij druk mee zijn, gezien door de ogen van hun medewerkers. Dit gedrag is vervolgens vergeleken met bestaande leiderschapstheorieën.

Wat is volgens het onderzoek het verschil tussen management en leiderschap?

Management bestaat uit een set instrumenten en technieken voor procesverbetering, zoals de Gemba Walk, de dagstart of 5S. Leiderschap is nodig om deze instrumenten toe te passen en omvat het ontwikkelen, uitwerken en richting geven aan strategie, maar staat los van de instrumenten zelf.

Waarom vinden productiemanagers het lastig om hun leiderschapsstijl aan te passen?

Managers volgen bij voorkeur hun eigen vertrouwde patronen en competenties. Door beperkte theoretische kennis over leiderschap ontbreekt een referentiekader om het eigen gedrag te spiegelen, waardoor het lastig blijkt te schakelen tussen situaties zoals beschreven in het situationeel leiderschap.

Welke rol speelt training bij de effectiviteit van leiders?

Training helpt leidinggevenden om zich verschillende leiderschapsstijlen eigen te maken en bewuste keuzes te maken in communicatie en besluitvorming per situatie, mits dit wordt opgevolgd met feedback in de praktijk.

Verder kijken

Wat hier vaak op volgt

Salwa Elmasry

Onderzoeker en consultant in leiderschap verbonden aan dit onderzoek.

Training Productiemanagement

Opleiding gericht op de operationele en leidinggevende rol van productiemanagers.

Incompany leiderschapsontwikkeling

Ondersteuning bij het ontwikkelen van leiderschapsstijlen binnen teams.

Dagstart implementeren en leiden

Uitleg over een van de managementtechnieken die in de tekst worden genoemd.

Volgende stap

Zo pakken we dit samen op

Wil je dit onderwerp verder brengen? Kies de route die past bij je situatie, of laat hiernaast je gegevens achter. We reageren persoonlijk.

Stel je vraag direct

Over: Onderzoek naar leiderschap bij productiemanagers