Ontwikkel leiderschap: start met onderzoek naar de effectiviteit van leiders

De ontwikkeling van leiderschap in een organisatie begint met onderzoek naar de manier waarop leiderschap op dit moment wordt uitgevoerd. Zijn de leiders in uw organisatie effectief? Onderzoek eerst de effectiviteit. Creëer daarmee bewustzijn, awareness, waarna het goede kan worden behouden en verbeteringen worden getraind. De effectiviteit wordt onderzocht via de methode ethnographic research. Dit is een observatie methode waarmee de uitvoering van leiderschap in de praktijk van uw organisatie wordt onderzocht. Bijvoorbeeld tijdens de managementvergadering, de dagstart of een afdelingsoverleg. We voeren zo'n onderzoek in een paar dagen uit. U zult onder de indruk zijn van de uitkomsten en de handvatten die hieruit ontstaan. Lees onder meer over de uitvoering.

Uitleg ethnographic research:

het belang van onderzoek doen

Onderzoek naar leiderschap leidt tot inzicht in patronen en bewustwording

Via onderzoek ontstaat inzicht in de patronen (automatismen), die de leidinggevenden in uw organisatie volgen. Sommige patronen zijn goed en andere hinderen de ontwikkelingen. Trainingen, projecten, verbeterteams en stuurgroepen worden niet succesvol als de patronen in leiderschap blijven zoals ze zijn. Ze staan verbeteringen in de weg. Deze patronen worden zichtbaar gemaakt via onderzoek in de praktijk. Zo'n onderzoek werkt als een spiegel en leidt tot bewustwording. Daarna worden trainingen succesvol ingezet, omdat het doel duidelijk is.

Ethnographic research toepassen zorgt voor bewustwording van leiderschapspatronen

Hardlopers nemen de tijd op, voetballers evalueren hun wedstrijd en acteurs kijken opnames terug. Dit zijn manieren voor evaluatie en zelfreflectie. Voor leiderschap wordt ethnographic research uitgevoerd. Dit is het in beeld brengen van gedragspatronen tijdens de uitvoering van het werk in de dagelijkse praktijk. Een soort interne audit, maar dan gericht op leiderschap. Etnografisch onderzoek leidt tot inzicht in de leiderschapspatronen, waarmee de effectiviteit van leiderschap wordt vastgesteld. Effectiviteit is één van de belangrijkste pijlers onder leiderschap.

Ontwikkeling van bewustzijn is de helft van de vooruitgang in leiderschap

Leiders zoals managers, directeuren en supervisors moeten zich continu bewust zijn van hun taal, houding, beslissingen en werkwijze. Als leider 'sta je altijd aan', ook als je niet bij je collega's bent. Alles wat je doet of niet doet, zegt of niet zegt, heeft een effect op je collega's. Daarom is bewustwording van je doen en laten zo essentieel. De moeilijkheid is dat leiders zich er lang niet altijd bewust van zijn wat het effect van hun gedrag is op de omgeving. Is dat effect positief en productief, of misschien verwarrend of weerstand oproepend? Alleen al die bewustwording leidt tot verbetering.

Transformatie in leiderschap:

van onderzoek naar uitvoering

Stap 1: Ontdekking gedrag van leiders via ethnographic research

Stap 1 is bewustwording of awareness ontwikkelen. Maak de patronen (routines of automatismen) in het rode vlak inzichtelijk. Welke woorden gebruiken managers of teamleiders? Zijn ze in hun gedrag aardig, dominant, evenwichtig, stoer, onhandig, lief, leuk, doelgericht, verwarrend....? Wat is het effect van hun gedrag op de collega's? Hoe leiden ze een vergadering, een dagstart of wat doen ze tijdens een Gemba Walk? Ethnographic research maakt dit allemaal inzichtelijk. Dat is belangrijk, want meestal zijn leiders zich helemaal niet zo bewust van hun gedrag en daarmee ook niet van het effect dat ze hebben op hun omgeving. We onderzoeken de leiderschapskenmerken en de interacties in het team. Zo helpen we de leiders zich bewust te worden van de sterke punten en de verbeterpunten. Dit onderzoek wordt uitgevoerd in 2 tot 5 dagen via observaties in uw organisatie.

Stap 2: Nieuwe of verbeterde leiderschapsstijlen ontwikkelen

De cultuur van een organisatie is niets anders dan het gevolg van het gedrag in het rode gebied in het schema. Verander de routines in het rode gebied en de cultuur zal veranderen. Wat is dan het gewenste, nieuwe of verbeterde gedrag van de leidinggevenden? De juiste leiderschapsstijl is situatie afhankelijk. Is er brand? Dan is directief leiderschap nodig, maar voor de uitvoering van het onderzoek naar het ontstaan van de brand is een andere stijl nodig. Leiders leren hun stijl aanpassen aan de omstandigheden, waarbij geldt, dat automatische reacties nooit goed zijn. Een leider reageert altijd bewust. Hij of zij kiest een leiderschapsstijl per situatie. Het onderzoek helpt de leiders inzien welke automatische stijlen ze toepassen en op welke momenten dat effectief is of juist niet effectief. Deze uitwerking kost 2 tot 5 dagen, afhankelijk van de grootte van het team en de organisatie.

Stap 3: Leiderschapsontwikkeling via training en opleiding incompany

Nu pas volgen de trainingen. Wellicht herkent u dat de stappen 1 en 2 (van het rode naar het blauwe vlak) vaak worden overgeslagen. Het gevolg daarvan is dat trainingen geen of weinig effect hebben. Iemand wordt op cursus gestuurd, maar is niet gemotiveerd of zich niet bewust van de reden of de doelen. Een training heeft alleen effect als de deelnemers zich bewust zijn van hun huidige gedrag én begrijpen welke verbeteringen nodig zijn. Een training is bedoeld voor de overgang van het blauwe naar het groene vlak. Ze zijn bedoeld om nieuwe vaardigheden aan te leren en niet om bewustzijn te ontwikkelen. Tijdens de training krijgen de deelnemers theorie en oefeningen. Leiderschap voor een groot deel een vaardigheid. Training en oefening in de praktijk zijn nodig in combinatie met continue reflectie op het gedrag en de effecten op de omgeving. Gemiddeld duren trainingen 5 dagen, waarna coaching in de praktijk volgt met een frequentie van 1 uur per week voor een periode van 3 maanden. Daarmee wordt de vooruitgang gemeten.

Uitvoering in de praktijk:

1. Intakegesprek

Eerst wordt de behoefte van de organisatie vastgesteld. Welk aspect van leiderschap moet worden onderzocht en met welke doelstelling. Op basis daarvan wordt een scope en planning gemaakt voor de uitvoering van het ethnographic onderzoek. Dit onderzoek wordt binnen een week afgerond en u ontvangt een rapport met de bevindingen en adviezen per individu en per team.

2. Uitvoering van het onderzoek

Het onderzoek bestaat uit interviews en observaties. De deelnemers worden geïnterviewd, waaruit blijkt hoe zij leiderschap ervaren en uitvoeren. De tekst van het interview wordt gecodeerd en geanalyseerd. Vervolgens worden observatieronden gedaan van vergaderingen, email verkeer en praktijksituaties op de werkvloer. Het praktische doen en laten van de leiders wordt in beeld gebracht.

3. Uitkomsten onderzoek

Het onderzoek wordt afgesloten met een rapportage. Deze wordt gemaakt op basis van alle waarnemingen. Bij dit type onderzoek wordt zuiver de werkelijkheid weergegeven, zodat de deelnemers in hun eigen spiegel kijken. Hier ontstaat bewustwording van het eigen gedrag als leider en de effectiviteit ervan. Die spiegel wordt vervolgens besproken met het management en de deelnemers.

4. Leiderschapsstijlen definiëren

Nu volgt de vraag welke leiderschapsstijlen nodig en wenselijk zijn voor uw organisatie? Wat betekent effectief leiderschap voor uw organisatie? Deze analyse leidt tot het definiëren van leiderschapsstijlen voor uw organisatie en de manier waarop vervolgens trainingen worden vormgegeven. U weet nu precies wat nu en in de toekomst nodig is als nieuwe leiders worden aangesteld of verder opgeleid.

5. Training leiderschap

Met de vaststelling van effectief leiderschap voor uw organisatie kunnen de trainingen worden uitgevoerd. Dit zijn praktische, incompany trainingen, waarbij leiders in verschillende situaties worden getraind in een juiste uitvoering van hun rol als leider. Deze trainingen worden ondersteund door coaching, omdat de deelnemers feedback nodig hebben, zodat ze hun ontwikkelingen kunnen volgen.

Maak een afspraak voor onder zoek naar de effectiviteit van leiderschap

Bent u geïnteresseerd geworden? Heeft u uitdagingen op het gebied van leiderschap? Pak het goed aan en begin met onderzoek om de huidige situatie vast te leggen als startpunt. Dan heeft u een nulmeting en kunnen ontwikkelingen worden gevolgd op basis van dit startpunt.

Effectief leiderschap ontwikkelen

• Interviews uitvoeren
• Dagelijkse praktijk onderzoeken
• Rapportage en evaluatie
• Start leiderschapsontwikkeling
• Training en coaching in de praktijk

Wil je de leiderschapsstijl in je organisatie onderzoeken?